Ταγκό μόνον στον παράδεισο

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΟΥΡΑ

Ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι έφυγε από τη ζωή, χάνοντας τη δύσκολη μάχη με τον καρκίνο στα 77 του. Η σκιά του μοιραίου αυτού γεγονότος, που έγινε γνωστό λίγο μετά τον θάνατο του Νίκολας Ρεγκ, καταπλάκωσε το τελευταίο σαββατοκύριακο του Νοεμβρίου.

Χρειάζονται ώρες για να μαζέψεις τις σκέψεις σου γι’ αυτόν και τις σκόρπιες εικόνες στο μυαλό σου από το έργο του. Εργο ενός κορυφαίου κινηματογραφικού δημιουργού του 20ου αιώνα. Ο έρωτας, η ιδεολογία –ο μαρξισμός για να λέμε τα πράγματα με τ’ όνομά τους- και το δράμα, ενίοτε μοντέρνο, συνέθεσαν την εικόνα της πραγματικότητας που απλωνόταν μπροστά από τον κινηματογραφικό φακό του Μπερτολούτσι. Ο στοχασμός του είχε βαθιά στον πυρήνα του την αμείλικτη μοναξιά του ατόμου και της Ιστορίας, αλλά κι ένα πλήθος ερωτημάτων γύρω από την ικανότητα του κινηματογράφου να συνεπαίρνει, πρώτα και κύρια τον ίδιο τον δημιουργό, αποτυπώνοντας στο φιλμ την πραγματικότητα.

Στο χειμαρρώδες Novecento, ταινία-ορόσημο του πολιτικού κινηματογράφου, που ο τίτλος της δεν σημαίνει το έτος 1900 αλλά τον 20ο αιώνα, ο στοχασμός του Μπερτολούτσι γύρω από την Ιστορία αναδύεται μέσα από τον διαρκή διάλογο ανάμεσα στο ατομικό και το συλλογικό. Κάτι παρόμοιο συνέβη σε μικρότερη κλίμακα σε δύο ταινίες που προηγήθηκαν του Novecento,  στη Στρατηγική της αράχνης και στον Κομφορμίστα, αλλά στην Τραγωδία ενός γελοίου ανθρώπου που ακολούθησε.

Το Τελευταίο ταγκό στο Παρίσι, μια ρωγμή-πέρασμα του Μπερτολούτσι στον μοντερνισμό, σύμφωνα με τα λόγια του ήταν η ανάπτυξη μιας πολύ προσωπικής και έμμονης ιδέας: «ήθελα να συναντήσω μια άγνωστη γυναίκα, σ’ ένα έρημο κι άγνωστο διαμέρισμα, και να κάνω έρωτα μαζί της, και να επαναλάβω αμέτρητες φορές αυτή τη συνάντηση χωρίς ποτέ να μάθω περισσότερα». Κάπως έτσι αφέθηκε στην ορμή του «αδιάφορου» ψυχολογικά Μάρλον Μπράντο και στον ερωτισμό της Μαρίας Σνάιντερ. Πασίγνωστο το σκάνδαλο που προκάλεσε εν έτη 1972.

Στον Τελευταίο αυτοκράτορα, που σάρωσε τα Οσκαρ το 1988, τόλμησε να πλάσει ένα θεαματικό κινηματογραφικό έπος με ένα άβουλο πλάσμα στο κέντρο του. Εναν αντιήρωα ο οποίος σέρνεται πίσω από ιστορικά γεγονότα τα οποία σημάδεψαν την Κίνα κατά τον 20ο αιώνα. Άλλη μια εκδοχή της μοναξιάς της Ιστορίας. Ο Μπερτολούτσι μπήκε στην καρδιά του Πεκίνου, στην Απαγορευμένη Πόλη, τρέμοντας μην πλησιάσει από λάθος πλευρά την Κίνα: «δεν ήθελα μια ταινία που θα μπορούσα να είχα γυρίσει στην Τσινετσιτά».

Στο Τσάι στη Σαχάρα, με το οποίο ουσιαστικά κλείνει ο δημιουργικότερος κύκλος της καριέρας του το 1990, τα εξαιρετικά καρτ ποστάλ του Βιτόριο Στοράρο -διευθυντή φωτογραφίας και στενού συνεργάτη του Μπερτολούτσι- στην Ταγγέρη και στην έρημο της Βόρειας Αφρικής έγιναν ιδανικό φόντο ενός αισθαντικού υπαρξιακού δράματος γύρω από τη γενιά των μπίτνικς. Η έρημος φαντάζει σαν αχανής φυλακή για τη Ντέμπρα Γουίνγκερ και τον Τζον Μάλκοβιτς. Μια φανταστική φυλακή, που θυμίζει το άδειο διαμέρισμα στο Παρίσι με τον Μπράντο και την Σνάιντερ σχολιάζοντας τη φυγή προς το αδιέξοδο.

0 Σχόλια

Υποβάλετε ένα Σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Mandy

Μια horror ιστορία εκδίκησης σε πέπλο ψυχεδέλειας